Dit najaar werd een bijzonder project afgerond: het archeologisch onderzoek van de voorburcht, het poortgebouw en de schootsvelden van kasteel de Nijenborgh te Weert. Tegelijkertijd startte een nieuw project: het bouwhistorische onderzoek naar de bovengrondse resten van de hoofdburcht van de Nijenborgh. Daarnaast worden met behulp van fotogrammetrie 3D-modellen gemaakt van de overgebleven kasteeltorens.
Kasteel de Nijenborgh dateert uit het midden van de 15e eeuw. Het bestond uit een hoofd- en voorburcht, beide met rechthoekige opzet. Rond 1700 werd het kasteel verwoest, maar er resteren nog enkele delen van muren en torens van de hoofdburcht. Van de voorburcht resteert enkel nog een ruïne van de poort. Op de zuidelijke fundamenten van de hoofdburcht werd in 1841 een nieuw herenhuis gebouwd. Op het terrein van de voorburcht vestigde een houthandel.
In 2020 kwam dit terrein in handen van de gemeente Weert, die er een stadspark wilde aanleggen. De voorgenomen herinrichting van het terrein bood een unieke kans om meer te weten te komen over de inrichting en het gebruik van de voorburcht, want daar was weinig over bekend. In 2021 voerde BAAC in opdracht van de gemeente een archeologisch onderzoek uit op het terrein van de voorburcht. Het publiek werd bij het onderzoek betrokken en de Weertenaren konden de opgravingen zowel op locatie als via een webcam volgen. Er werden funderingen gevonden van 15e-eeuws muurwerk, vier gebouwen op de voorburcht én van een ouder poortgebouw uit de 15e eeuw. Als indrukwekkend sluitstuk van de opgraving kon in 2022 een deel van de oorspronkelijk 35 meter brede gracht tussen de voorburcht en de hoofdburcht worden opgegraven. Daarin werd een groot stuk van de brug over de gracht gevonden, en in de grachtvulling werden onder andere munten, siertegels van een tegelkachel en een onderdeel van een kanon aangetroffen.
De ruïne van het 16e-eeuwse poortgebouw van de voorburcht werd in 2021 al bouwhistorisch onderzocht. Ook werd met fotogrammetrische opnames een 3D-model gemaakt van de hele poortruïne. Vervolgens werd het poortgebouw geconsolideerd. Nu is het de beurt aan de bovengrondse resten van de hoofdburcht. Vorige maand werden er duizenden foto’s gemaakt ten behoeve van 3D-modellen van de kelder, de torens aan de noordkant en het muurwerk daartussen. Alle bouwsporen kunnen zo ook op het scherm tot in detail bekeken worden. Zeer nuttig voor de bouwhistoricus die momenteel werkt aan het bouwhistorische onderzoek van de resten van de hoofdburcht.
Benieuwd naar de resultaten van de archeologische opgravingen en het onderzoek naar de voorpoort? Onlangs werd het eindrapport gepresenteerd aan genodigden en geïnteresseerden. Lees het hier online.