Verscholen in het groen, vlak bij de stad Gennep, liggen de resten van het Genneperhuis (Genneper Huys). De voormalige vesting kent een lange en bewogen geschiedenis. Om de overgebleven resten van de vesting ook voor toekomstige generaties te behouden, is de afgelopen jaren gewerkt aan de consolidatie van de ruïne. BAAC was hierbij als archeologisch partner betrokken.
Inzicht in de archeologische resten
Om de aanwezige archeologische resten van de voormalige vesting goed in beeld te krijgen, voerde BAAC verschillende onderzoeken uit. In 2009 onderzocht BAAC in opdracht van de Provincie Limburg; Dienst Landelijk Gebied, het 17e-eeuwse grachtenstelsel rondom de voormalige vesting. Met proefsleuven en archeologische begeleiding tijdens het ontgraven van de grachten werden de opbouw van de grachten en aanwezige archeologische resten en vondsten onderzocht en gedocumenteerd.
Het onderzoek leverde bovendien bijzondere vondsten op. In de grachten werden onder andere loden kogels, kanonskogels en fragmenten van kanonnen, mortieren en handgranaten aangetroffen. Deze vondsten geven inzicht in de gevechtshandelingen rond de vesting en sluiten op verschillende punten aan bij historische bronnen over het beleg van 1641.
In 2011 werd het resterende muurwerk van de burcht, gelegen te midden van de aarden vestingwerken, bouwhistorisch onderzocht en in september 2021 werd hier een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd. Daarbij werd vastgesteld dat ook onder het maaiveld nog muurresten aanwezig zijn, daterend vanaf de 12e eeuw. De resultaten van het onderzoek gaven inzicht in de bouwontwikkeling van de burcht en vormden een belangrijke basis voor de consolidatie- en restauratieopgave van de ruïne.
Archeologie tijdens de consolidatie
De kennis uit het archeologisch onderzoek was niet alleen van belang als voorbereiding op de werkzaamheden. Ook tijdens de uitvoering van de consolidatie bleef archeologische begeleiding noodzakelijk.
In 2025 zijn, in opdracht van Staatsbosbeheer, de historische muurresten verstevigd en beschermd tegen verdere aantasting door onder andere weersinvloeden, begroeiing en betreding. De werkzaamheden werden uitgevoerd met aandacht voor de aanwezige archeologische en ecologische waarden.
Als archeologische partner onderzocht en documenteerde BAAC in opdracht van restauratiebedrijf Cuppens & Zn. de resten die tijdens de werkzaamheden aan het licht kwamen. Nieuwe gegevens konden zo zorgvuldig worden vastgelegd en de werkzaamheden konden waar nodig worden afgestemd op de aanwezige cultuurhistorische waarden.
Behoud voor de toekomst
Recent zijn in juni 2026 de consolidatiewerkzaamheden aan het Genneperhuis succesvol afgrond. Daarmee is een belangrijke stap gezet in het behoud van de historische resten. De ruïne is hiermee beter beschermd en kan onderdeel blijven van het landschap.
Dit project laat zien hoe archeologisch onderzoek en monumentenzorg elkaar versterken. Door vooraf en tijdens de werkzaamheden inzicht te krijgen in de aanwezige archeologische waarden, konden keuzes voor behoud en consolidatie zorgvuldig worden onderbouwd. Zo blijft niet alleen het fysieke monument behouden, maar ook de kennis over het verhaal dat zich onder en tussen de ruïnemuren bevindt.
Vanaf het najaar van 2026 starten excursies om de ruïne te bezoeken. Kijk voor meer informatie op: https://www.gennep.nl/beleefbaar-maken-van-het-genneper-huys
