archeologiebouwhistorieCultuurhistoriearcheologisch onderzoekBAAC: Archeologie en Bouwhistorie

Wat is dendrochronologie?

Dendrochronologisch onderzoek wordt gebruikt om een houten object of constructiehout aan de hand van het jaarringenpatroon exact te dateren. Dit onderzoek wordt ook wel jaarringenonderzoek genoemd. Bomen krijgen elk jaar een jaarring en de dikte van de ring is onder andere afhankelijk van het klimaat. Kortom, in de jaarringpatronen van bomen komen twee variabelen samen, namelijk tijd enerzijds en klimaat en/of groeiomstandigheden anderzijds.

Hoe werkt dendrochronologisch onderzoek?

Klimatologische groeiomstandigheden bestrijken doorgaans een groter gebied en de overeenstemming tussen individuele bomen uit eenzelfde regio resulteert in een sterke gelijkvormigheid van het jaarringenpatroon. Van levende bomen is de laatst gevormde jaarring te koppelen aan het heersende kalenderjaar en daarmee zijn ook alle voorgaande jaarringen absoluut gedateerd.

Door gelijkvormige jaarringpatronen van oudere bomen, van hout uit gebouwen en dergelijke te clusteren, worden de jaarringreeksen verlengd met de patronen van voorgaande eeuwen en millennia. Dergelijke gedateerde geclusterde jaarringreeksen worden referentiekalenders genoemd. BAAC heeft de beschikking over diverse referentiekalenders voor verschillende historische perioden met een geografische ligging in Noordwest-Europa.

dendrochronologisch

Wat is het resultaat?

Het onderzoek resulteert (indien mogelijk) in een datering. Om tot dit resultaat te komen meet BAAC een ongedateerd jaarringenpatroon en vergelijkt dit met absoluut gedateerde referentiekalenders op gelijkvormigheid van beide klimatologische jaarringpatronen. Op die manier kan een houten object of constructiehout – tot op het jaar nauwkeurig – worden gedateerd.