austerlitz

Opgravingen legerkamp van Napoleon in Austerlitz

Op dit moment doen archeologen opgravingen op het Franse Kamp in Austerlitz. Vondsten van internationaal belang zijn het resultaat: sporen van legerbarakken, tentgreppels, uniformknopen, kogels, persoonlijke gebruiksvoorwerpen, etc. allemaal achtergelaten door de 18.000 soldaten van Napoleon, ruim tweehonderd jaar geleden. Op zaterdag 14 oktober is de open dag. Bezoekers zijn welkom bij de opgravingen, kunnen vondsten bekijken en mogen zelfs de archeologen een handje helpen! Ook kunt u op de foto met Napoleon, tientallen soldaten in vol ornaat in actie zien, een nagebouwd tentenkamp bekijken, zelf zoeken met een metaaldetector en nog veel meer.

Op de plek van het Franse Kamp in Austerlitz verrijst een nieuwbouwwijk. Van 1804 tot 1808 stond daar een gigantisch legerkamp van Napoleon. In de bodem is te zien wat de tienduizenden soldaten zoal hebben achterlaten. Dat wordt nu zorgvuldig opgegraven voordat de nieuwe woonwijk wordt gebouwd.

De tijd van Napoleon komt tot leven
Op 14 oktober wordt een bijzonder wassen beeld van Napoleon uit het Nationaal Militair Museum tijdelijk tentoongesteld op de opgraving. U kunt met hem op de foto. Ook zijn er meer dan twintig soldaten van re-enactmentvereniging ‘le 85ème Regiment d’infanterie de ligne’, zij laten de bezoeker kennis maken met de gloriedagen van Napoleon. Daarnaast zijn er soldaten op paarden, van de cavalerie, zij geven demonstraties en uitleg over het omgaan met een sabel te paard. Voor de verhalen is Peter Faber uitgenodigd, hij vertelt jong en oud over het spannende, gevaarlijke en soms barre leven van de soldaten van tweehonderd jaar geleden.

De handen uit de mouwen!
Bezoekers kunnen een cursus metaaldetectie volgen. Kinderen vanaf 8 jaar mogen met een metaaldetector munten en andere voorwerpen opgraven. Bovendien vertellen de archeologen, die werken aan de opgraving van het Franse Kamp, wat ze precies doen en hoe ze te werk gaan. Ze laten ook zien wat er tot nu toe gevonden is.

Komt u ook?
De open dag wordt tijdens de Nationale Archeologiedagen op zaterdag 14 oktober gehouden van 11:00 – 16:00 uur op het Franse Kamp in Austerlitz op de locatie nabij Weideweg 44. Het evenement is gratis. Om 11:30 uur zal wethouder Sander Jansen de dag formeel openen. Daarna zijn er ieder uur workshops en er is een informatiemarkt. Er is een T-lounge waar u kunt eten en drinken. Tussen 12:00 en 15:30 uur kunnen bezoekers van de Pyramide van Austerlitz zich per paard en wagen naar het Franse Kamp laten rijden.

Austerlitz

baac nieuws

Oogst voor Malta Huizenbouw en percelering

In het kader van het onderzoeksprogramma Oogst voor Malta heeft BAAC in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed het onderzoek naar huizenbouw en percelering in de late middeleeuwen en nieuwe tijd uitgevoerd.

De resultaten van het onderzoek zijn gebaseerd op 67 onderzoeksrapporten over opgravingen uitgevoerd in 10 Nederlandse steden in de periode 1997-2014.Voor elk van de 10 steden worden ontwikkelingen in de huizenbouw en percelering beschreven en worden overeenkomsten en verschillen tussen de steden aangewezen. Hiervoor zijn typologieën van funderingen en gebouwen opgesteld. Zo kon er een beeld worden geschetst van de ontwikkelingen in de afmetingen van stedelijke gebouwtypen, de gebruikte bouwmaterialen en de opbouw en de binnenindeling van gebouwen. Daarnaast is er zicht op de ontwikkelingen in kenmerken van verstening en verstedelijking zoals de toename van het gebruik van baksteen, van bebouwing op de rooilijn, verdiepingen en harde dakbedekkingen. Ook is een verklaring gezocht voor vastgestelde tendensen en ontwikkelingen met behulp van theoretische modellen. In een reflectie zijn vanuit de vakgebieden bouwhistorie en historische geografie aandachtspunten aangegeven voor toekomstig onderzoek.

 

cover_huizenbouw_0

Het rapport is gratis te downloaden vanaf de site van de RCE via onderstaande link:

https://cultureelerfgoed.nl/publicaties/huizenbouw-en-percelering-in-de-late-middeleeuwen-en-nieuwe-tijd

BAAC certificaat

BAAC klaar voor de toekomst

Het zal er al even aan te komen maar de overgang van een vergunningstelsel naar een certificeringsstelsel voor het uitvoeren van archeologisch onderzoek is sinds juli 2017 een feit. BAAC heeft zich met succes laten certificeren en is hierdoor nog steeds bevoegd tot het uitvoeren van archeologisch onderzoek. Omdat veilig werken hand in hand gaat met archeologisch onderzoek hebben wij dit aangegrepen om ons met succes ook voor VCA** te laten certificeren. Veilig werken is immers net zo belangrijk als het leveren van kwalitatief hoogstaand onderzoek. Met beide certificeringen beogen wij de uitvoering van archeologisch en bouwhistorisch onderzoek verder te professionaliseren en zijn wij klaar om al onze klanten en opdrachtgevers van dienst te blijven zijn.

Archeologie
BAAC heeft het ‘Procescertificaat Archeologie’ conform BRL SIKB 4000 in mei 2017 behaald en is hiermee bevoegd tot het uitvoeren van alle soorten archeologisch onderzoek op landbodems in Nederland. De certificering dient om de kwaliteit van het archeologisch onderzoek te borgen. BAAC is er ten volle van overtuigd dat de kwaliteit van onze dienstverlening de basis is van onze organisatie. Wij stellen dan ook alles in het werk om de kwaliteitscultuur binnen het bedrijf verder te stimuleren en te faciliteren.
Het certificaat voor archeologie is 4 jaar geldig en is verstrekt door SGS INTRON Certificatie. Wij worden, net als elke andere partij die conform deze regeling gecertificeerd is, elk jaar getoetst op de uitvoering van onze onderzoeken. Na de periode van 4 jaar vindt er een algehele hertoetsing plaats. Op basis van onze ervaringen met het behalen van het certificaat zien wij deze hertoetsingen met vertrouwen tegemoet. Overigens zijn wij, losstaand van dit certificaat, tevens bevoegd om archeologisch onderzoek in Vlaanderen uit te voeren.

VCA
BAAC kan zich bij de uitvoering van haar werkzaamheden niet enkel op de inhoudelijke aspecten van archeologisch of bouwhistorisch onderzoek richten. Er zijn allerlei randvoorwaarden met betrekking tot de veiligheid waar rekening mee gehouden dient te worden. Denk bijvoorbeeld aan milieutechnische bezwaren, risico op niet gesprongen explosieven of bouwplaatsveiligheid. Wij zien ons beleid op het gebied van veiligheid als integraal onderdeel van onze bedrijfsvoering en daarom hebben we ons laten certificeren volgens de eisen van de VGM Checklist Aannemers (VCA**). In mei 2017 hebben wij dit certificaat, dat 3 jaar geldig is en vertrekt is door SGS Nederland, behaald. Ook bij dit certificaat vind een periodieke hertoetsing plaats. Hierbij streven wij ernaar om onze prestaties op het gebied van VGM continu te verbeteren.

Heeft u vragen over onze certificaten? Of bent u benieuwd welke gevolgen werken volgens deze certificaten op uw project hebben? Neem dan contact met ons via 073-6136219 of denbosch@baac.nl.

Medel

Open dag Medel grandioos succes

Zaterdag 8 april jl. heeft de open dag op industrieterrein Medel plaatsgevonden. De mensen wisten massaal de opgraving te vinden en kort na aanvang mochten we al honderden bezoekers verwelkomen. Verspreid over het terrein werden voorlichtingen over de opgraving gevolgd, was het dringen om de opgegraven vondsten te bewonderen, kinderen die vol enthousiasme aan het graven waren als een echte archeoloog of schatten aan het zoeken met een metaaldetector of druk bezig waren met het maken van een Romeinse pot of sieraad.
Over de gehele dag was het een drukte van belang en we mogen dan ook spreken van een zeer succesvolle open dag.

Medel

Medel

Medel

Medel

Medel

Medel

Medel

Medel

Medel

Medel

Tiel

Spectaculaire archeologische vondsten in Tiel, van villa of heiligdom

Bij opgravingen op bedrijvenpark Medel in Tiel zijn opmerkelijke objecten uit de Romeinse tijd ontdekt. Ronduit spectaculair is de vondst van een beeld van de god Jupiter en een grafsteen met inscriptie ‘DEAE’ (aan de godin). Ook zijn er maar liefst 2500 bronzen voorwerpen opgegraven, waaronder een unieke en zeldzame zalfpot (balsamarium) gedecoreerd met liefdesgoden (Eroten) in reliëf. Dergelijke objecten worden bij hoge uitzondering in Nederland aangetroffen en zijn dan vaak afkomstig van villa’s of tempels. De betekenis van de vondsten op deze locatie is vooralsnog een mysterie.

De opgraving bij Tiel, in totaal zo’n 36 voetbalvelden in omvang, is het grootste archeologisch onderzoek van de afgelopen twintig jaar in Nederland. Toen de eerste schep de grond in ging, werden de archeologen van ADC ArcheoProjecten en BAAC al verrast door de vondstrijkdom uit de Romeinse periode; Medel is een ware archeologische schatkamer. Het fraaie bronzen balsamarium, een potje voor olie, zeep of parfum, is een onbetwist topstuk. Het is versierd met een badscène met Eroten, de speelse Romeinse halfgoden voor liefde en lust.
Ook de andere bronzen voorwerpen, zoals mantelspelden (fibulae), ringen -waaronder één met een zeldzame cameo met centaur (paardmens)-, dolken, een olielamp en een wijnzeef zijn luxe artikelen die alleen van rijke Romeinse huishoudens of van locaties met een bijzondere functie bekend zijn. De beeldhouwwerken zijn eveneens verre van alledaags; een kalkstenen beeld van Jupiter, de oppergod van de Romeinen (45 cm), een grafsteen met inscriptie, een beeld van een man met schenkkan en een met bladmotieven versierde zuilbasis. Al deze voorwerpen zijn ontdekt in een oude rivierbedding die langs het iets hoger gelegen perceel ‘de Hoge Hof’ loopt . Omdat dit perceel niet wordt bebouwd, zijn de archeologische resten niet bedreigd en wordt daar nu niet opgegraven. Archeologen vermoeden dat op die locatie een villa of een heiligdom ligt.

Tiel

Bataven en Romeinen
Deze ontdekkingen maken Medel meteen tot één van de rijkste Romeinse vindplaatsen in de Betuwe. Dit gebied, waar Bataafse boeren normaal gesproken in nederzettingen met huizen van hout en leem woonden, was gedurende de Romeinse periode (12 v. Chr-400 na Chr.) deel van de grensprovincie van het Romeinse rijk. Met de komst van de Romeinen gingen hun gebruiken, voorwerpen en technieken steeds meer deel uitmaken van het dagelijks leven van de Bataven. Dat blijkt ook uit twee grafvelden die door archeologen van VUhbs op het terrein zijn opgegraven. Er zijn ca. 80 crematiegraven aangetroffen met typisch Romeinse grafgiften, zoals aardewerken borden, glaswerk, een schaar en een scheermes. Opmerkelijk is dat er ook overledenen begraven zijn. Er is een dubbelgraf met twee baby’s ontdekt. Oorspronkelijk waren de graven met aarden heuvels gemarkeerd; de grafheuvels in Medel behoren, met exemplaren van 23 meter doorsnede, tot de grootste die op het voormalig Bataafse platteland zijn aangetroffen.

Uitbreiding bedrijventerrein Medel
Het onderzoek vindt plaats voorafgaand aan de uitbreiding van bedrijvenpark Medel, in opdracht van het industrieschap Medel. Het is het grootste archeologisch onderzoek in de Betuwe sinds de aanleg van de Betuwelijn eind jaren ’90. Vijf archeologische bedrijven (ADC ArcheoProjecten, Archol, BAAC, RAAP, VUhbs) en hun wetenschappers doen het onderzoek. Zij worden hierbij geassisteerd door tientallen vrijwilligers van de Archeologische Werkgroep Nederland (AWN), Beoefenaars Archeologie Tiel en Omstreken (BATO), Oudheidkamer Tiel en de Historisch Kring Kesteren en omgeving (HKKO). Ook de provincie Gelderland is, als eigenaar van de vondsten, nauw betrokken bij het onderzoek. Net als de gemeenten Neder Betuwe en Tiel, die deel uitmaken van het bestuur van Industrieschap Medel.
De opgravingen zijn gestart in november 2016 en duren tot uiterlijk oktober 2017. Naast de sporen en vondsten uit de Romeinse tijd zijn er vele vondsten uit de Steentijd, de Bronstijd, de IJzertijd en de Middeleeuwen aangetroffen.

Open dag en tentoonstelling
Op zaterdag 8 april van 11.00 tot 16.00 uur is een selectie van de vondsten te bewonderen tijdens een open dag. Dan zijn er ook tal van archeologische en Romeinse activiteiten, geschikt voor alle leeftijden. In oktober van dit jaar is er een tentoonstelling over de resultaten van de opgravingen in het Flipje- en Streekmuseum in Tiel.

header_registration

Call for papers EAA te Maastricht

Beste collega,
Van 30 augustus t/m 3 september vindt in Maastricht het 23e jaarlijkse EAA congres plaats.
Voor dit congres hebben BAAC, EARTH en ProRail bv een sessievoorstel ingediend en bij deze nodigen
wij u dan ook graag uit voor het indienen van een lezing voor de sessie (#348):

Archeologie binnen grote infrastructurele projecten

Met de toenemende bevolkingsgroei neemt de druk op de openbare ruimte toe. De daarmee gepaard
gaande uitbreiding van onder andere de infrastructuur leidt veelal tot grootschalige projecten waarin
archeologie een rol speelt.

Indien het aspect archeologie niet op juiste wijze wordt meegenomen in een dergelijk project kan dit
leiden tot vertraging in planning en realisatie van het desbetreffende project. Het plannen en
voorbereiden van het archeologisch proces is daarom van belang en dient bij voorkeur al in de MERfase
in beeld te zijn. Een goede archeologische basis in de vorm van een uitgebreid bureauonderzoek
en geo-archeologische beoordeling en de ontwikkeling en toepassing van nieuwe
onderzoeksmethoden en technieken zijn essentieel inzake het behoud van archeologische waarden.
Daarnaast is het van belang dat ontwikkelaars de archeologie meer als kans gaan zien.

In deze sessie willen we graag een platform bieden voor het bespreken van uitgevoerde grote
infrastructurele projecten en de wijze waarop het archeologisch proces daarbinnen is ingericht en
uitgevoerd.

• Waar lag de focus binnen het project, welke keuzes zijn gemaakt om te voldoen aan de
(kwaliteits)eisen van het archeologisch onderzoek zonder afbreuk te doen aan de
projectplanning?
• Op welke moment in de projectfasering werd het archeologisch proces betrokken?
• Welke onderzoeksmethoden zijn gebruikt binnen het archeologisch proces?
• Welke stappen worden/werden ondernomen na wijziging van de scope van het project na
uitvoering van de benodigde archeologische onderzoeken?

Vanaf 6 februari kunt u papers, posters en andere bijdragen voordragen (zie hiervoor
https://www.klinkhamergroup.com/eaa2017/sessions/contribution). U dient daarvoor allereerst in te
loggen met uw account. Bijdragen kunnen worden ingediend tot 15 maart.

We zien uw bijdrage met enthousiasme tegemoet.

Jos de Moor, EARTH Integrated Archaeology B.V., The Netherlands
Jeroen Vanden Borre, BAAC Vlaanderen, Belgium
Jerry Huisman/Suzanne van der A, ProRail, The Netherlands

archeologisch onderzoek theater

Film: Archeologisch onderzoek voor nieuwbouw Theater aan de Parade

‘s-Hertogenbosch bouwt een nieuw Theater aan de Parade. Daar gaat een archeologisch onderzoek aan vooraf. Op 6 juni startte dit onderzoek. De werkzaamheden bestonden uit het graven van enkele proefsleuven. Het was een oriënterend onderzoek. Het doel van dit onderzoek is om vast te leggen of we archeologische sporen in de buurt van het Theater tegenkomen.

Bijzondere vondsten opgravingen Soest

Komt u ook naar de presentatie van de steentijd vondsten in Soest?

Afgelopen najaar hebben wij bijzondere vondsten gedaan tijdens de opgraving op het voormalige korfbalveld aan de Staringlaan. We willen onze ontdekkingen graag met u delen. Daarom nodigen we u samen met de gemeente Soest van harte uit voor een feestelijke presentatieavond.

U bent van harte welkom op vrijdagavond 3 juni in zalencentrum De Rank, Soesterbergsestraat 18 in Soest

Daar hebben we voor u een programma met verschillende korte lezingen (ook geschikt voor jeugdige belangstellenden) maar ook met een gezellige borrel met hapjes (waaronder een ‘steentijd-proeverij’). Verder zorgen we weer dat u aan de hand van allerlei voorwerpen, werktuigen en activiteiten zelf het leven in de steentijd kunt beleven.

Programma

Tijdens een serie korte lezingen, krijgt u een inkijkje in de geschiedenis van het dorp en de bijzondere vondsten van de archeologen. De lezingen gaan over:

  • De ‘recente’ geschiedenis vanaf de 1e beschrijving van Soest in 1029.
  • Het historische landschap dat we hebben ontdekt tijdens de opgraving.
  • Het leven in de steentijd in Soest aan de hand van de vele vondsten.

Deze serie lezingen doen we twee keer in de zaal van de kerk zodat veel mensen de lezingen bij kunnen wonen.

  • De eerste serie begint om 19.00 uur.
  • De tweede serie begint om 20.30 uur.

Daarnaast kunt u van 18.30 tot 22.00 uur in de grote zaal van De Rank terecht voor een drankje en iets lekkers. Daar kunt u ook van dichtbij allerlei steentijdvoorwerpen bekijken en bijvoorbeeld zelf touw twijnen.

Meldt u zich vast aan, dan bent u zeker van een plekje bij de lezingen

Dit kan op www.aanmeldenbijsoest.nl/staringlaan of belt u met mevrouw Karin Harms van de gemeente, telefoonnummer (035) 609 34 61.

Soest

 

Kleurhistorisch onderzoek

Kleurhistorisch onderzoek in de praktijk

Hoe wordt kleurhistorisch onderzoek eigenlijk uitgevoerd? In de afbeelding bij dit bericht ziet u twee foto’s; links een deel van een moerbalk met een kleurentrapje en rechts een microscopische opname van een doorsnede van de verflagen.

Het onderzoek begint met de microscopische opname om te onderzoeken hoeveel verflagen er globaal aanwezig zijn.Er kan dan goed ingeschat worden welke kleuren er verwacht worden en wat de dikte van de verschillende verflagen is. Dit is informatie die nodig voordat er begonnen kon worden met het laagsgewijs verwijderen van de verf.

Vervolgens wordt met een chirurgisch mesje verflaag na verflaag verwijderd totdat het blanke hout bereikt wordt. Elke volgende verflaag wordt naast de vorige vrijgelegd. Hierdoor ontstaat een rij aan verflagen die samen ook wel een ‘kleurentrapje’ wordt genoemd. Elke afzonderlijke verflaag wordt  genummerd en voorzien van eventuele opmerkingen. Van het geheel aan kleurentrapje(s) en opmerkingen wordt voor de documentatie en rapportage een foto gemaakt.

Ten slotte wordt van elke verflaag de kleurcode opgezocht zodat er een advies gegeven kan worden of de te gebruiken kleuren bij restauratie of renovatie.

 

Archeologie stagiaire Amber

Stagiaires aan het woord – Amber deel I

BAAC biedt studenten archeologie, maar ook studenten van andere gerelateerde opleidingen (bijvoorbeeld geschiedenis), het hele jaar door de ruimte om hun stages te verrichten. In de reeks ‘Stagiaires aan het woord’ volgen wij enkele van deze stagiaires tijdens hun periode in ons bedrijf.

Kan je kort iets over jezelf vertellen?
Mijn naam is Amber de Buijzer en ik ben 23 jaar. Ik kom uit en woon nog steeds in Oss. Ik ben een tweedejaars archeologie student aan het saxion in Deventer. In mijn vrije tijd ben ik graag met muziek bezig, zowel luisteren als zelf maken. Mijn grootste hobby is dus drummen maar ik vind lezen ook erg leuk.

Welke opleiding volg je en waarom heb je daarvoor gekozen?
Archeologie aan het Saxion. Ik heb hiervoor gekozen omdat ik van kleins af aan geïnteresseerd ben in archeologie.

Hoe ben je bij BAAC terecht gekomen en wat zijn je stagedoelen?
Via School ben ik bij BAAC terecht gekomen voor stage. Ik hoop meer ervaring in het werkveld op te kunnen doen en ook wat meer te leren over de digitale kant van de archeologie. Daarnaast zou ik graag meer leren over bureauonderzoeken en documentatie in het algemeen. Ik hoop ook na deze stage te weten welke richting ik op wil binnen de archeologie.

Kan je iets vertellen over wat je tot nu gedaan hebt tijdens je stage?
Werkzaamheden tot nu toe: vondsten wassen, vlak en coupefoto’s maken, couperen, (digitaal) couptekenen, afwerken coup, sporen nummeren, vondstkaartjes schrijven.

Wat opvallend is, is dat er veel plattegronden zijn gevonden en dat er een aantal over elkaar heen liggen. In werkput 1 veel minder sporen dan in de andere werkputten. Tot nu toe vind ik alles wel leuk om te doen.

Amber