Limburg - Herwaardering archeologische monumenten

In 2006 heeft BAAC een opdracht uitgevoerd ter verbetering van de archeologische monumentkaart van de provincie Limburg. Het doel hiervan was om: 1) de AMK-terreinen met de aanduiding "Terrein van Archeologische betekenis" nader te specificeren, 2) om van een selectie van kasteel- en kerkterreinen te bepalen of deze in aanmerking komen voor opname op de AMK en 3) om door middel van verkennend veldonderzoek te bepalen of een opwaardering of afwaardering van de (potentiële) monumententerreinen gewenst was. Het project werd gekoppeld aan een uitgebreid publieksprogramma met website, lezingen, veldexcursies en een lesprogramma.

Een pre-selectie van 52 terreinen kwam in aanmerking voor onderzoek, waarbij sprake was van 39 AB-terreinen en 13 potentiële AMK-terreinen (kasteel- en kerkterreinen). De terreinen waren zeer divers van aard: van mogelijke steentijdvindplaatsen tot potentiële Romeinse villalocaties in Noord-Limburg en een gebied met Schansen uit de Nieuwe tijd in het Schinveldse bos.

Voor alle terreinen is een uitgebreid bureau-onderzoek uitgevoerd, waarin het AHN, historisch kaartmateriaal en bekende waarnemingen betrokken zijn. Op basis daarvan kon een eerste selectie worden gemaakt van terreinen die kon worden afgevoerd van de AMK en terreinen die al konden worden opgewaardeerd van AB-terrein naar "Terrein van Archeologische Waarde". Terreinen waarvoor die keuze nog niet kon worden gemaakt, zijn nader onderzocht met een verkennend veldonderzoek. Dit veldonderzoek bestond uit een veldinspectie, oppervlaktekartering en verkennend booronderzoek ter bepaling van de bodemopbouw en gaafheid daarvan.

Op basis van het bureauonderzoek konden vier terreinen worden afgevoerd van de AMK, 43 terreinen kwamen in aanmerking voor opname als AW-terrein op de AMK en 5 terreinen dienden eerst in het veld bekeken te worden. Na overleg met RACM en Provincie zijn vervolgens 15 terreinen nader onderzocht met veldwerk. Op basis daarvan konden alle 15 onderzochte terreinen als AW-terrein worden geclassificeerd. Voor acht terreinen werd een voorstel tot wijziging van de begrenzing gedaan. Een opwaardering tot terrein van hoge archeologische waarde of zeer hoge archeologische waarde was niet mogelijk, omdat gegevens van waarderend onderzoek nog ontbraken.

Leo Tebbens